دکتر مصطفی کواکبیان | گفت‌وگو با شفقنا

خبرنگاران افشا کننده فساد املاک نجومی باید تشویق شوند، نه محاکمه!

کواکبیان در گفت‌وگو با خبرگزاری شفقنا:

خبرنگاران افشا کننده فساد املاک نجومی باید تشویق شوند، نه محاکمه!

برخی مسئولان عاشق دوربین صداوسیما هستند لذا چندان برای مطبوعات ارزش قائل نیستند

شنیدن خاطرات اصحاب رسانه از زمان ورودشان به عرصه خبررسانی علاوه بر بازتابی از چالش‌ها و مسائل آنان در زمان خود، می‌تواند تجربه‌ای وزینبرای نسل جدید خبرنگاران باشد تا از زوایای دیگری به کار رسانه‌ای نگاه کنند و آن را به کار بگیرند.

این تجربه علاوه بر بهره‌گیری خبرنگاران، می‌تواند برای مدیران رسانه‌ای هم کاربرد داشته باشد تا با نگاهی به نقاط ضعف و قوت رسانه خود، در راستایاصلاح و  انتشار مطالب اثرگذار قدم بردارند.

این بار شفقنا میزبان دکتر مصطفی کواکبیان از فعالان رسانه‌ای بود. کواکبیان که در حال حاضر مدیرمسئولی روزنامه مردم‌سالاری را برعهده دارد، آنگونهکه تعریف می‌کند علاقه‌اش به نوشتن از دوران دبیرستان، او را به سمت نوشتن روزنامه دیواری می‌کشاند. در سال ۶۰ بعد از شهادت محمدجواد باهنر ومحمد علی رجایی نشریه‌ای با عنوان «هشت شهریور» در حزب جمهوری اسلامی استان سمنان راه‌اندازی می‌شود که کواکبیان مسئولیتش را برعهدهمی‌گیرد.

او در سال ۷۱ مجوز نشریه «پیام استان سمنان» را می‌گیرد و مدیر مسئول و صاحب امتیاز این نشریه می‌شود. پیام استان سمنان در ابتدا هفته نامه بودو بعد دو بار در هفته، سه بار در هفته ومنتشر می‌شود و در نهایت در نیمه دوم دهه ۸۰  تبدیل به روزنامه می‌شود که کواکبیان همچنان مسئولیت آن رابرعهده دارد.

کواکبیان در سال ۸۰ حزب «مدافعین پیام دوم خرداد» را در کشور راه‌اندازی می‌کند که بعدها به حزب «مردم‌سالاری» تغییر نام می‌دهد و روزنامهمردم‌سالاری را با صاحب امتیازی این حزب راه‌اندازی می‌کند که او به عنوان مدیرمسئول این روزنامه به فعالیت مطبوعاتی خود ادامه می‌دهد.

مدیر مسئولی نشریه «نماد» در دانشگاه شاهد، همکاری با روزنامه جمهوری اسلامی، عضویت در شورای سیاستگذاری روزنامه همبستگی و مدیرمسئولی هفته نامه پیام دانشگاه غیردولتی وابسته به اتحادیه دانشگاه‌های غیر دولتی از دیگر فعالیت‌های رسانه‌ای کواکبیان است. او همچنین مسئولیتپایگاه خبری و اطلاع‌رسانی «حسنا» _ یک پایگاه برای اطلاع‌رسانی درباره حزب مردم‌سالاریو پایگاه خبری «مردم‌سالاری آنلاین» را برعهده دارد.

این فعال رسانه‌ای هم اکنون رئیس شورای مرکزی خانه مطبوعات استان سمنان و رئیس هیات مدیره خانه مطبوعات کشور است. کواکبیان همچنین موسسانجمن «مدیران روزنامه‌های غیر دولتی» بود و در حال حاضر عضو شورای مرکزی و عضو هیات مدیره آن است.

در ابتدای سخنان خود به بیان مشکلات رسانه‌های مکتوب می‌پردازد و به شفقنا رسانه می‌گوید: متاسفانه ویروس کرونا سبب شد تا اقتصاد نامطلوبرسانه‌ها دچار وضعیت وخیم‌تری شود. همکاران ما شدیدا در مضیقه مالی انتشار مکتوب رسانه هستند. اگرچه همه جا فریادگر مطالبات مردم‌اند ولیمتاسفانه درباره مطالبات خودشان خاموش هستند. رسانه‌های ما علی‌رغم ضعف‌ها و اشتباهاتشان، همیشه از منافع ملی و مصالح عمومی کشور حمایتکردند.

به عقیده کواکبیان بحث امنیت شغلی خبرنگار، اقتصاد نامطلوب رسانه‌ها، بحث‌های مربوط به حمایت قانونی و قضایی از خبرنگاران، بی تکلیف بودن نظامصنفی رسانه ومطالبات مهمی هستند و باید برای آن‌ها راه حل اساسی پیدا کرد نه اینکه با یک هدیه اینترنت رایگان بخواهیم از این مطالبات چشمپوشی کنیم. او می‌گوید: دلخوش کردن خبرنگاران با یک کارت هدیه رایگان صورت نمی‌گیرد، بلکه هدیه خبرنگار توجه مسئولان و پیدا کردن راه حل برایمطالبات اصلی‌اش است. در جایی تعبیر جالبی خواندم؛ اینکه به جای بزرگداشت روز خبرنگار بهتر است «پاسداشت آزادی خبرنگاری» داشته باشیم. بهعبارتی خبرنگاران آزادانه بتوانند کار کنند، پشت اتاق مقامات معطل نمانند و… . هرچند که الان هرکدام از نهادها برای خود خبرگزاری یا کمیته اطلاعرسانی دارند و پاسخگوی خبرنگار هم نیستند.

او می‌گوید: برخی از مسئولین ما عاشق رفتن جلوی دوربین صداوسیما هستند و خبرنگاران رسانه‌های مکتوب را بارها معطل نگه می‌دارند و پاسخگوی آن‌هانیستند. این درحالی است که صداوسیما با توجه به عملکردش رسانه ملی محسوب نمی‌شود و برخوردی انحصارگرایانه دارد. نمونه‌اش این است کهکشورهای اطراف ما از جمله افغانستان شبکه‌های خصوصی دارند ولی ما تنها یک شبکه سراسری داریم و رسانه‌های دیگر برای فعالیت‌های صوتی وتصویری باید از صداوسیما اجازه بگیرند.

با این حال همواره این نقد وجود دارد که رسانه‌های چاپی بیشتر مسئول محور هستند و سخن مردم در آن‌ها کمتر دیده می‌شود. مدیرمسئول روزنامه مردمسالاری در واکنش به این انتقاد، تاکید می‌کند: اقتصاد مطبوعات و رسانه‌ها مشکل دارد. شما اگر قیمت کاغذ، فیلم، زینک، خدمات چاپخانه، افزایش حقوقپرسنل، گسترش فضای مجازی، کاهش یارانه، کاهش آگهی شرکت‌ها بخصوص شرکت‌های خصوصیبه‌دلیل مشکلات اقتصادیورا در نظر بگیریدمی‌توان به علت مسئول محور بودن مطبوعات پی برد. اگر روزنامه‌ها از لحاظ بنیه مالی و تنگناهای معیشتی پرسنل، تقویت شوند، کمتر شاهد مسئول محوربودنشان خواهیم بود.

او می‌گوید: من معتقدم بعضی از رسانه‌های ما علی‌رغم دفاع از منافع ملی و مصالح عمومی، نگران برخورد هستند. به عبارتی در بیان دیدگاه‌ها ونظراتشان دلهره توقیف دارند. اگرچه تاکید می‌شود که خبرنگاران را تشویق به کشف فساد می‌کنیم ولی باید واقع بین باشیم چون سرنوشت خبرنگارانافشاکننده املاک نجومی به تشویق کشیده نشد و متهم به اقدام علیه امنیت ملی شدند و در مجلس هم گفتم اقدام شهردار ربطی به امنیت ملی ندارد. خباین مسائل باعث می‌شود خبرنگاران و رسانه‌ها دست به خودسانسوری بزنند. بنابراین اگر خودسانسوری نباشد و محدودیت‌هایی برای رسانه‌ها ایجاد نشودفضای رسانه‌ها خیلی شفاف و تاثیرگذارتر می‌شود و خبرنگار احساس شجاعت، حریت و صلابت می‌کند.

با در نظر گرفتن شرایط موجود برای اینکه رسانه‌هایمان در آینده دچار مرگ زودرس نشوند باید به چه مسائلی توجه کرد. این فعال رسانه‌ای پاسخ می‌دهد: علی رغم گسترش فضای مجازی، رسانه‌های مکتوب باید جایگاه خود را حفظ کنند. چون مطالب و گزارش‌های منتشر شده بعد از مدتی احتمال از بینرفتنشان در فضای وب هست ولی رسانه مکتوب به عنوان یک سند تاریخی و ماندگار باقی خواهد ماند. هرچند که فضای مجازی از نظر تعداد مخاطبان،قدرت، تاثیر و زمان انتشار خیلی جلوتر از رسانه‌های مکتوب باشد.

او ادامه می‌دهد: رسانه‌های چاپی عالمانه و کارشناسی شده نقدهایشان را منتشر می‌کنند ولی به دلیل تغییرات تکنولوژی مخاطب چندانی ندارند و همینسبب می‌شود که در بخش‌های گوناگونی با مشکل برخورد کنند. به همین دلیل معتقدم که دولت باید از رسانه‌های مکتوب به صورت جدی حمایت کند چونبرخلاف گذشته، در حال حاضر بخش مهمی از ماندگاری رسانه‌های چاپی به خودشان بستگی ندارد.